Düzenli sporların en eski olan atletizmin temel dalları olan koşma, atma ve atlama ilk beslenme yolu olan avcılığın en önemli parçasıydı. Ama atletizmi ilk yarışma konusu yapanlar, İrlandalılar ve Yunanlılaradır. Eski İngiliz ve İrlanda eserlerinde İrlanda'daki atletik yarışmaların yer aldığı Tailteann Oyuları'nın Milât'tan 2000 yıl öncesine kadar gittiğini yazmaktadır. Eski Yunan'da da atletizm aynı devirlere rastlar. Homeros, İlyada'sında cenaze törenleri sırasında düzenlenen atletizm yarışmalarından söz etmektedir. MÖ 776 yılında başlayan ve MÖ 392 yılına kadar süren eski Olimpiyat Oyunları içinde de atletizmin özel yeri vardır. Bu oyunlar sırasında; koşu, uzun atlama, disk atma ve cirit atma dalları güreşle birleştirilerek antik pentatlon oluşturulmuştur. Olimpiyat Oyunları'nın askıya alındığı, 4. yy ile 12. yy arasında atletizm konusunda hiçbir kayıt yoktur. 12.yy ile 16.yy arasındaki dönemde, zamanın temel askeri etkinliği olan okçuluğa ters düştüğü için diğer sporlarla birlikte atletizm, krallar tarafından sürekli yasaklanmıştır. 17.yy'da soylular, uşaklar ve askerler arasında sonuçları üzerinde iddaya girilmiş ve yürüyüş yarışları düzenlenmeye başlanmıştır. Bunu 18.yy'da hız ve uzun mesafe koşuları izlemiştir.
Düzenli yarışlar ilk kez 1825'te Londra'da yapılmıştır. Modern anlamdaki atletizmin başlangıcı olarak İngiltere'de ilk resmi yarışmaların yapıldığı1840 yılı kabul edilir. 1861'de ilk atletizm kulübü İngiltere'de, "Mincino Lane Athletic Clup" ismiyle kurulmuş ve 1866'da da ilk şampiyona düzenlenmiştir.1877'de İngiltere ve irlanda atletleri ilk uluslararası karşılaşmayı yapmışlardır. Bunu 1895'te New York Atletizm Kulübü ile Londra Atletizm Kulübü arasında düzenlenen karşılaşma izlenmiştir.Bu yıllardan başlayarak atletizm; ABD, Kanada, Avustralya ve Avrupa'da yayılmaya başlamıştır.
Günümüzde bütün dünyada uygulanan atletizm kuralları, 1912'de Stockholm'de V.Olimpiyat Oyunları yapıldıktan sonra kurulan ve bugün 181'den fazla ülkenin üye olduğu uluslararası bir kuruluş olan (International Amateur Athletic Federation) Uluslararası Amatör Atletizm Federasyonu (IAAF)tafafından saptanmıştır. |
|
Merkezi Londra 'da olan IAAF1913'te kuruluşunu tamamlayarak Birleşmiş Milletler'in de ilk genel sekreteri olan Norveçli atlet Trgve Lie'yi genel sekreterliğe seçmiştir.
1917'de Fransa'da kurulan bir ulusal örgütle bayanlar da atletizm yarışmalarına katılmaya başlamışlardır. Katılımın artması nedeniyle 1921'de de Bayan Spor Federasyonu(FSFI) kurulmuştur.1928 Oyunları,IAAF ve FSFI'nın ortak gözetimi altında beş dalda yapılmış, ancak 1936'da IAAF'in, bayan atletizm yarışmalarını da müsabakalara katmasıyla FSFI feshedilmiştir. Bu tarihten sonra bayanların yarıştıkları dallar giderek artmıştır. 1930'dan itibaren kapalı salon yarışmaları Avrupa'da yaygınlaşmaya başlamış ,1960'larda pistler sentetik maddelerle kaplanarak tartan pistler yaygınlaşmıştır.
Atletizm, 1896'dan beri olimpiyatların en temel spor dallarından biri olmuş, resmen tanınan ilk DÜnya Kupası 1977'de ilk Dünya Atletizm Şampiyonası 1983'te yapılmıştır. Olimpiyatlarda bayanlararası yarışmalar düzenli olarak 1967'de düzenlenmeye başlamıştır. Olimpiyat Oyunları'nın dışında kalan uluslararası yarışmalara katılacak atletlerin saptanması konusunda ortaya çıkan anlaşmazlıklar,1979'da Atletizm Kongresi'nin (TAC) kurulmasına yol açmıştır.
Özünde sporda, dürüstlük esas alınmasına rağmen, zamanla profesyonel bir kimlik kazanan atletizmde gün geçtikçe spor dışı zorlamalar görüldü. Örneğin; 1988 Olimpiyat Oyunları 100 m birincisi, 100 m ve 60 m dünya rekorları sahibi Kanadalı Ben Johnson, doping yapmaktan suçlu bulundu ve rekorları iptal edildi.Bunun üzerine ABD ve Sovyetler Birliği uluslararası alanda sporcuların ilaç kullanımını denetlemek için hareke geçtiler ve rekortmen atletlerle rastgele doping testi uygulamayı kararlaştırdılar. 1990'da da atletizm yetkilerinin gündemine dopingin yanısıra gizli profesyenellik de girdi. |
